Σχέσεις και σέξ

Ο σωματικός και συναισθηματικός αντίκτυπος του ΙΦΝΕ είναι πολύ προσωπικός και, επομένως, οι άνθρωποι επηρεάζονται με διάφορους τρόπους.²³⁴

Το κατά πόσο και πόσο πολύ θα επηρεάσει το ΙΦΝΕ τις σχέσεις σας μπορεί να εξαρτάται από έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως οι εξής:⁴

• η βαρύτητα της πάθησής σας
• ο σωματικός αντίκτυπος που έχει σε εσάς
• οι συναισθηματικές πλευρές της διάγνωσης
• το ποια θεραπεία λαμβάνετε

Η κατάθλιψη και το άγχος (η ψυχική υγεία σας), η κόπωση, οι διαταραχές του ύπνου και ο πόνος σχετίζονται με μειωμένο ενδιαφέρον για σεξουαλική δραστηριότητα ή μειωμένη ικανοποίηση από αυτήν και οι σωματικές αλλαγές μπορούν να μειώσουν την αυτοπεποίθηση, καθιστώντας την οικειότητα των στενών επαφών πιο δύσκολη για ορισμένα άτομα.²⁵

Μπορεί να είναι χρήσιμο να μιλήσετε με το αγαπημένο σας πρόσωπο για την πάθησή σας και το πώς σας κάνει να αισθάνεστε, έτσι ώστε να μπορεί να κατανοήσει καλύτερα τι βιώνετε και πώς θα μπορούσε να σας στηρίξει.

Τα περισσότερα άτομα με ΙΦΝΕ εμφανίζουν κόπωση κάποια στιγμή, αλλά υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισής της. Η αίσθηση κόπωσης είναι σύμπτωμα της ελκώδους κολίτιδας ή της νόσου του Crohn και θα πρέπει να τη συζητήσετε με τον γιατρό σας.

Η μειωμένη διάθεση, η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται συχνότερα στα άτομα με χρόνια νόσο όπως τα ΙΦΝΕ και επηρεάζουν αρνητικά τη λίμπιντο (τη σεξουαλική ενόρμηση) και επιδεινώνουν την κόπωση.⁶

Θα πρέπει να μιλήσετε με τον γιατρό σας για τυχόν αλλαγές στη διάθεσή σας οι οποίες μπορεί να επηρεάζουν την καθημερινή σας ζωή.

Η ζωή με ΙΦΝΕ μπορεί να επηρεάσει την εικόνα του σώματος και την αυτοεκτίμηση. Αυτά, με τη σειρά τους, μπορούν να δυσκολέψουν την ανάπτυξη στενής σχέσης με κάποιον άλλον άνθρωπο.⁴

Αν αισθάνεστε έτσι, να ξέρετε ότι δεν είστε μόνος/μόνη – σχεδόν 70% των ασθενών με ΙΦΝΕ αναφέρουν μειωμένη εικόνα σώματος.⁷

Η μειωμένη εικόνα του σώματος είναι πολύ συχνή:⁷

• στις γυναίκες (75%) έναντι των ανδρών (51%)
• στα άτομα που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση σχετιζόμενη με ΙΦΝΕ (81%) έναντι των μη χειρουργημένων ασθενών (51%)

Δεν έχετε λόγο να ντρέπεστε ή να αισθάνεστε άσχημα – αλλά αυτό είναι πιο εύκολο να το λες παρά να το εφαρμόζεις εάν η εικόνα του σώματός σου σε δυσκολεύει. Ένα καλό σημείο να ξεκινήσετε μπορεί να είναι οι συμβουλές μας για το πώς να ζείτε καλά με τα ΙΦΝΕ.⁸

Μία από τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με ΙΦΝΕ είναι ότι δεν μπορούν να λειτουργήσουν αυθόρμητα σε σχέση με τη σεξουαλική δραστηριότητα, γιατί χρειάζεται λίγο περισσότερος προγραμματισμός και επικοινωνία από πριν.

Μπορεί να είναι δύσκολο να μιλήσετε στον/στη σύντροφό σας για το πώς σας επηρεάζει η πάθησή σας, αλλά η συζήτηση μπορεί να βοηθήσει τον/τη σύντροφό σας να καταλάβει πώς αισθάνεστε και, με τη σειρά του, να βοηθήσει να αισθανθείτε και οι δύο πιο άνετα.

Μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να ξεκινήσετε τη συζήτηση, αλλά κάποιος που εμπιστεύεστε θα είναι δεκτικός και πρόθυμος να ακούσει. Να θυμάστε ότι, παρόλο που είναι σημαντικό να επικοινωνείτε με τον/τη σύντροφό σας, μπορείτε να θέτετε όρια γύρω από τις συζητήσεις και να μοιράζεστε πληροφορίες μόνο στον βαθμό που νιώθετε άνετα.

Ορισμένες πλευρές της σεξουαλικής ζωής είναι καλύτερα να θιχτούν στη συζήτηση με τον γιατρό σας. Αυτός θα μπορεί να σας καθοδηγήσει ή να σας παραπέμψει σε ειδικό, όπως έναν ψυχολόγο ή σεξολόγο. Να θυμάστε ότι μπορείτε να μοιραστείτε μόνο όσα θέλετε.

Τα συμπτώματα και οι επιπλοκές των ΙΦΝΕ (μετεωρισμός, αέρια, διάρροια, ακράτεια, συρίγγιο, κύστη) μπορεί να σας κάνουν να μη νιώθετε άνετα ή να πονάτε, μπορεί να καθιστούν απωθητική την ιδέα της σεξουαλικής επαφής ή να σας προκαλούν ανησυχία ή νευρικότητα σχετικά με τη σεξουαλική επαφή.⁴

Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να νιώσετε πιο άνετα και λιγότερο ανήσυχοι, όπως:⁴

• να φοράτε ρούχα με χαλαρή εφαρμογή
• να προσαρμόσετε τις ώρες των γευμάτων σας
• να πηγαίνετε στην τουαλέτα ή να κάνετε ένα ντους πριν από τη σεξουαλική επαφή
• να προετοιμαστείτε για την πιθανότητα ενός ατυχήματος έχοντας μαζί σας πετσέτες και υγρά μαντιλάκια
• να μιλήσετε στον/στη σύντροφό σας για το πώς νιώθετε και για τις ανησυχίες σας.

Ο γιατρός σας μπορεί να σας συμβουλεύσει σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα αν έχετε συρίγγιο. Εάν ανησυχείτε για την ακράτεια, θα μπορούσατε να δοκιμάσετε να έχετε σεξουαλική δραστηριότητα σε ώρες που το έντερό σας είναι λιγότερο ενεργό και μπορείτε να ζητήσετε παραπομπή σε ειδικό στην ακράτεια.⁴

Μπορεί να χρειαστείτε ειλεοστομία ή κολοστομία στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της νόσου του Crohn ή της ελκώδους κολίτιδας. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι θα πρέπει να έχετε στομία. Η παρουσία στομίας δεν χρειάζεται να επηρεάσει τη σεξουαλική σας ζωή και πολλά άτομα με ΙΦΝΕ βρίσκουν ότι η λίμπιντό τους (η σεξουαλική ενόρμηση) βελτιώνεται μετά από τη χειρουργική επέμβαση, καθώς έχουν καλύτερο έλεγχο της πάθησής τους.

Ωστόσο, ορισμένοι τύποι χειρουργικής επέμβασης μπορεί να καταστήσουν επώδυνες ορισμένες σεξουαλικές στάσεις, ιδίως κατά την περίοδο της επούλωσης μετά από τη χειρουργική επέμβαση. Με τον καιρό, ο πόνος μειώνεται. Ρωτήστε το γιατρό σας αν υπάρχει κάτι που πρέπει να γνωρίζετε και αυτός θα είναι σε θέση να σας ενημερώσει.⁴

Πριν από τη χειρουργική επέμβαση, μιλήστε με το γιατρό σας με τις ανησυχίες σας για τη σεξουαλική λειτουργία ή τη γονιμότητα. Αν έχετε σύντροφο, μπορεί να θέλετε να τον/τη συμπεριλάβετε στη συζήτηση. Το να είστε όσο το δυνατόν καλύτερα ενημερωμένοι θα σας βοηθήσει να αισθανθείτε καλύτερα για την επέμβασή σας.

Ο γιατρός σας μπορεί να σας συμβουλεύσει σχετικά με το πότε είναι ασφαλές να έχετε σεξουαλική δραστηριότητα μετά από τη χειρουργική επέμβαση.⁴ Μπορεί να θέλετε να διερευνήσετε νέους τρόπους οικειότητας όταν ξαναρχίσετε τη σεξουαλική δραστηριότητα. Συχνά οι ασθενείς αισθάνονται λιγότερο άνετα. Έρευνες δείχνουν ότι 37% των ατόμων αλλάζουν τις συνηθισμένες τους σεξουαλικές στάσεις μετά από ορθοκολική χειρουργική επέμβαση.⁹

Οι σεξουαλικές στάσεις μπορεί να βιώνονται διαφορετικά για διάφορους λόγους, όπως:

• παρουσία ουλώδους ιστού που μπορεί να προκαλεί πόνο
• αλλαγές στην αίσθηση λόγω νευρικής βλάβης
• δυσκολία στην επίτευξη και διατήρηση των στύσεων

Ωστόσο, κάποιες αλλαγές μπορεί να είναι προσωρινές και μπορούν να βελτιωθούν με τον καιρό. Αν δεν βελτιωθούν, μη διστάσετε να μιλήσετε με το γιατρό σας για συμβουλές και υποστήριξη.

Δεν υπάρχει σωστή ή λάθος απάντηση σχετικά με την πρωκτική σεξουαλική επαφή στα άτομα με ΙΦΝΕ. Ωστόσο, υπάρχουν κίνδυνοι που σχετίζονται με την πρωκτική επαφή ακόμη και χωρίς ΙΦΝΕ, καθώς η επικάλυψη του ορθού και του πρωκτού μπορεί εύκολα να υποστεί βλάβη.⁴

Με τα ΙΦΝΕ, ο κίνδυνος να κολλήσετε ή να μεταδώσετε μια λοίμωξη από την πρωκτική σεξουαλική επαφή είναι υψηλότερος εάν υπάρχει ανοιχτή πληγή στην περιοχή.⁴

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο βλάβης, επισκεφθείτε τη σελίδα της CCUK για τις σεξουαλικές σχέσεις.